Tarım makinesi ve ekipman taşıma

Uşak ovasında yılın belli haftalarında yollardaki trafik değişiyor. Hasat başlayınca traktör, römork ve ekipman hareketi artıyor; biçerdöverler tarladan tarlaya, başlıklar bir köyden diğerine taşınıyor. Bu dönemde en sık aldığımız çağrılardan biri de tarım ekipmanı nakli oluyor.

Neyi taşıyoruz, neyi taşımıyoruz?

Açık olalım, çünkü bu iş “sığar herhalde” ile yürümez.

Taşıdıklarımız:

• Biçerdöver başlığı ve tablası
• Traktör ekipmanları: pulluk, mibzer, çizel, römork parçaları
• Jeneratör, su motoru, sulama ekipmanı
• Sanayi tezgâhı, sandıklı yük
• Tarımsal işletmenin hafif ticari aracı, panelvanı, kamyoneti

Taşımadıklarımız:

• Traktörün kendisi — çoğu model çekicimizin kapasitesinin üstünde kalıyor
• Biçerdöverin kendisi — bu iş lowbed (alçak şasili treyler) işidir
• İş makineleri

Bu sınırı baştan söylemek, boşa yola çıkmayı önlüyor. Kapasitenin üstünde bir yükü “hallederiz” demek, hem yolda hem tarlada risk üretiyor.

Ölçü ve ağırlık: telefondaki iki soru

Bir tarım ekipmanı çağrısında ilk sorduğumuz iki şey bu:

1. Ölçü. Özellikle genişlik. Biçerdöver başlıkları geniştir ve platformun yan sınırlarını aşabilir. Taşan yükte işaretleme zorunlu, gece görüş şartlarında ise risk kat kat artıyor. Boy ve yükseklik de önemli: yükseklik köprü ve elektrik hattı altından geçişte, boy ise dönüşlerde belirleyici.

2. Ağırlık. Ekipmanın yaklaşık ağırlığı biliniyorsa iş kolay. Bilinmiyorsa modelini söylemek yeterli oluyor, çoğunlukla oradan çıkarabiliyoruz.

Bu ikisi netleşince “sığar” ya da “sığmaz” cevabını telefonda veriyoruz. Ücret de aynı konuşmada belli oluyor.

Bağlama: ekipman otomobil gibi bağlanmaz

Otomobilde kayış tekerlek üstünden geçirilir, araç kendi süspansiyonu üzerinde durur. Tarım ekipmanında tekerlek yok — ya da varsa bile taşıma sırasında yük taşıyan kısım o değil. Bu yüzden:

• Bağlama noktaları ekipmanın kendi taşıma kulaklarıdır. Üretici bunları koymuşsa oradan bağlanır.
• Sivri ve keskin uçlar (başlıktaki ayırıcılar, pulluk uçları) hem kayışı keser hem yol güvenliği açısından işaretlenmelidir.
• Dört nokta kuralı burada da geçerli: tek veya iki noktadan bağlanan yük, virajda ve fren anında yer değiştirir.
• Hidrolik hatlar ve elektrik bağlantıları taşımadan önce sökülmüş ya da sabitlenmiş olmalı. Sarkan bir hidrolik hortumu yolda ilk takıldığı yerde kopar.

Ekipmanın üzerinde daha önce başka biri tarafından açılmış bağlama delikleri varsa dikkat: aşınmış bir kulaktan bağlamak, hiç bağlamamaktan farksız olabiliyor.

Hasat döneminde yolda ne değişiyor?

Uşak’ın tarım yapılan ilçelerinde — Sivaslı, Banaz ovası, Karahallı ve Eşme çevresi — hasat döneminde şunlar oluyor:

• Yavaş araç trafiği artıyor. Traktör ve römork hızı ile otomobil hızı arasındaki fark, arkadan gelen için ani fren demek.
• Yol kenarında bekleyen ağır araçlar görüşü kapatıyor. Özellikle kavşak ağızlarında.
• Tarla çıkışlarında çamur ve sap kalıntısı asfalta taşınıyor; yağmur sonrası bu kesimler kayganlaşıyor.
• Sabah erken ve akşam geç saatlerde düşük güneş açısı görüşü zorlaştırıyor.

Bu dönemde tarlaya giden yolda araç arızalanırsa iki şey işi kolaylaştırıyor: aracı sert zemine kadar götürebilmek ve bulunduğunuz noktayı konum olarak göndermek. Stabilize tarla yollarında platform her noktaya yanaşamıyor; en yakın sert zemine kadar çıkıyor, yüklemeyi orada yapıyoruz.

Ekipman değil, araç arızalandıysa

Tarımsal işletmelerin hafif ticari araçları — kamyonet, panelvan, çift kabin pikap — hasat döneminde yüklü çalışıyor ve arıza oranı artıyor. Bu araçlarda dikkat edilecek nokta:

• Yüklüyken taşınacaksa ağırlık değişir, telefonda söyleyin.
• Dört çeker pikaplarda halatla çekmek aktarma organlarını zorlar; platform şart.
• Uzun süre çalıştırılmayan ikinci araçlarda akü ve yakıt sistemi kaynaklı arızalar sık görülüyor.

Kısaca

Tarım ekipmanı taşımak, otomobil taşımaktan farklı bir iş: ölçü ve ağırlık baştan konuşulur, bağlama noktaları ekipmana göre seçilir, taşan yük işaretlenir. Bu üçü doğru yapıldığında iş sorunsuz gidiyor.

Uşak ve ilçelerinde tarım makinesi, ekipman ya da işletme aracınız için taşıma gerekirse arayın — ölçüyü ve ağırlığı söyleyin, sığıp sığmadığını hemen söyleyelim.